Poma­gam mamom, dla któ­rych wycho­wy­wa­nie wyso­ko wraż­li­we­go dziec­ka w wie­ku od 3 do 9 lat to wiel­kie wyzwa­nie. Uczę je, jak zacho­wy­wać się wobec dziec­ka, aby czu­ło się wspie­ra­ne, a nie podraż­nio­ne i obcią­żo­ne. Zapraszamy do udziału w webinarium pt. "Wysoko wrażliwe dziecko". Model wsparcia dziecka w sytuacji szkolnej i przedszkolne. Spotkanie online dotyczyć będzie potrzeb dziecka wysoko wrażliwego. W czasie spotkania odbędzie się wykład przybliżający właściwości cechy, znaczenia wczesnej jej identyfikacji i warunków do rozwoju dzieci wysoko wrażliwych. Częścią webinarium będzie Zapraszam na bezpłatny webinar "Dziecko wysoko wrażliwe w grupie rówieśniczej" Przydatne linki w komentarzach :) Dzieci, które płaczą głośniej i mocniej niż inne. Dzieci, które bardziej odczuwają dyskomfort. Dzieci, których wychowanie jest sporym wyzwaniem. Dziś o nich – małych wrażliwcach, które znacznie mocniej odbierają świat. Małe zadrapanie na kolanie – płacz, zabrana zabawka – histeria, zmiana planu – marudzenie, zwrócenie Dziecko wysoko wrażliwe zauważa zmiany, które dla innych są niemal niedostrzegalne, np. że pojawiły się nowe szklanki, że krzesło stoi w innym miejscu. Takie analizowanie i zauważanie Elaine N. Aron – „Wysoko wrażliwe dziecko” Jeżeli masz wokół siebie dziecko, które czuje przytłoczenie dużą ilością bodźców, które łatwo się irytuje, jest bardzo empatyczne, kreatywne, albo które zyskało etykietkę „to wrażliwe, nieśmiałe, drażliwe dziecko” – bingo, masz pracę domową do przeczytania. WRAZLIWE DZIECKO: najświeższe informacje, zdjęcia, video o WRAZLIWE DZIECKO; wrazliwe dziecko? Gazeta.pl Gazeta.pl Forum spis tematów wrazliwe dziecko Jeśli macie wysoko wrażliwe dziecko, lub jesteście takim właśnie rodzicem, to publikacja ta będzie dla Was z pewnością interesująca. Sama zastanawiam się, czy nie należę do tego grona. Nie, nie jestem przewrażliwiona na puncie swoich dzieci. Nie o to chodzi. Po prostu od zawsze byłam bardzo empatyczna, wrażliwa na krzywdę innych. Marta Frej) Osoby wysokowrażliwe czują, że nie pasują, chociaż tak bardzo starają się dorównać ludziom o niskiej wrażliwości. Od dziecka słyszą wiele krytyki i dobrych rad. Ale wysoka wrażliwość to cecha układu nerwowego, a nie wybór stylu bycia. Dziecko, wobec którego łamane są granice, wyrasta z przekonaniem, że może te ISBN: 9788328724235. Liczba stron: 288. Język oryginału: polski. Ocena: 4.88 (8 głosów) KUP TERAZ oceń do biblioteczki. Doktor Agata Majewska jest terapeutką, która poznała zjawisko wysokiej wrażliwości poprzez sesje terapeutyczne z dziećmi i młodzieżą. Wyjaśnia, czym jest wysoka wrażliwość i jak tę cechę osobowości eJjyy. Osoba o wysokiej wrażliwości (w skrócie HSP – highly sensitive person) to termin ukuty przez Elaine Aron, amerykańską psycholog kliniczną. Osoby takie wykazują zwiększoną wrażliwość emocjonalną, silniejszą reaktywność zarówno na bodźce zewnętrzne, jak i wewnętrzne (na przykład ból, głód, światło i hałas) oraz mają rozbudowane życie wewnętrzne. * Konstrukcję Osoby Wysoko Wrażliwej traktuję w tym artykule raczej, jako zjawisko kulturowo-psychologiczne, niż realnie istniejącą cechę osobowości, gdyż nie istnieje taki, naukowo usankcjonowany, byt. Można mówić jedynie o “wrażliwości przetwarzania sensorycznego” jako cesze temperamentu i w związku z tym – o osobach, które charateryzują się wysokim natężeniem tej cechy. Również skale służące do oceny, czy jest się Osobą Wysoko Wrażliwą, nie mogą być traktowane jako rzetelne narzędzie diagnostyczne w obszarze psychopatologii. Zapisz się na bezpłatną konsultację psychologiczną Wysoka wrażliwość – podstawowe informacje Jak wiele jest osób o zwiększonej wrażliwości? Uważa się, że około 15-20% populacji należy do grupy osób wysoko wrażliwych. Test do pomiaru wrażliwości sensorycznej w populacji dorosłych jest znany jako Skala Osoby Bardzo Wrażliwej. Został po raz pierwszy opracowany i zatwierdzony przez Elaine Aron i jej męża Arta w latach 90’ XX wieku. Co powoduje, że dana osoba jest bardzo wrażliwa? Uważa się, że wysoka wrażliwość może mieć podłoże genetyczne. Istotne także jest środowisko i wychowanie w czasie wczesnego dzieciństwa. Czy wysoka wrażliwość to to samo co introwersja? Wysoka wrażliwość nie jest synonimem introwersji, ale wiele osób wysoko wrażliwych (według Elain Aron nawet 70%) identyfikuje się jako introwertycy. Introwersja odnosi się do cechy osobowości, w której ktoś „ładuje wewnętrzne baterie” będąc sam, a „wyczerpuje” je będąc wśród ludzi. Wysoka wrażliwość obejmuje wrażliwość emocjonalną, fizyczną i sensoryczną – bez znaczenia obecności innych ludzi. Chociaż wysoka wrażliwość częściej pokrywa się z introwersją, nawet 30% osób wysoko wrażliwych to w rzeczywistości ekstrawertycy – chociaż przez innych mogą być postrzegani jako nieśmiali i wycofani. Czy wysoka wrażliwość jest zaburzeniem? Nie jest to zaburzenie zdrowia psychicznego. Wysoka wrażliwość jest raczej definiowana, podobnie jak inne aspekty osobowości, jako cecha, która w różnym stopniu funkcjonuje w każdej osobie. Pomimo pewnych wad, nie zakłóca funkcjonowania na tyle, aby uznano ją za zaburzenie. Ponadto wysoka wrażliwość może również przynosić korzyści. Czy istnieje lekarstwo na wysoką wrażliwość? Nie ma konkretnego leczenia zalecanego w przypadku wysokiej wrażliwości, ponieważ nie jest to zaburzenie. Jednakże, ponieważ cecha ta często jest związana z wyzwaniami emocjonalnymi lub interpersonalnymi (i może współwystępować z lękiem i depresją) osoby z wysoką wrażliwością mogłyby skorzystać na uczestnictwie w psychoterapii. Jaka jest różnica między wrażliwością przetwarzania sensorycznego a zaburzeniem przetwarzania sensorycznego? Zaburzenia przetwarzania sensorycznego to stan, w którym ciało i mózg nie reagują odpowiednio na bodźce sensoryczne. Różni się to od wrażliwości przetwarzania sensorycznego, ponieważ mimo że osoby wysoko wrażliwe mogą mieć silniejszą reakcję na bodźce, to ich mózg i ciało nadal prawidłowo je przetwarzają. Czym jest osobowość – dowiedz się więcej Wysoko wrażliwa – czyli jaka? Kim jest osoba wysoko wrażliwa Osoba wysoko wrażliwa, to po prostu osoba, która silniej niż inni ludzie przetwarza wszelkie bodźce – czy to bodźce zmysłowe (np. światło, hałas), czy też odczucia wewnętrzne (np. ból), psychiczne (np. przykre informacje) i inne. Wysoka wrażliwość nie ma nacechowania. Osoby wysoko wrażliwe nie są w żaden sposób gorsze, ani lepsze od innych. Wysoka wrażliwość, to po prostu ich cecha, która wiąże się z zarówno pozytywnymi, jak i negatywnymi skutkami. Ponieważ można powiedzieć, że układ nerwowy osób wysoko wrażliwych jest “delikatniejszy” albo “bardziej czuły”, to będą one silniej odczuwały zarówno pozytywne (sztuka, piękno), jak i negatywne (ból, cierpienie) informacje oraz bodźce. Ponieważ wysoka wrażliwość jest dość rozpowszechniona – mówi się, że nawet co piąta osoba jest wysoko wrażliwa – to cecha ta dotyczy także osób znanych i lubianych na wielką skalę. Znane osoby wysoko wrażliwe (a raczej “identyfikujące się jako wysoko wrażliwe”) to między innymi: aktorki Nicole Kidman i Scarlett Johanson, aktor Jim Carrey, muzycy Elton John i Celine Dion. Czy jesteś osobą wysoko wrażliwą? Cechy osoby wysoko wrażliwej Osoba o wysokim stopniu wrażliwości doświadcza świata inaczej niż inni. Ludzie z tą cechą są bardziej świadomi różnych subtelności i głębiej przetwarzają informacje. Może to oznaczać większą kreatywność, wnikliwość, czy empatię – ale niestety także większą podatność na stres i przytłoczenie. Sprawdź, czy poniższe cechy dotyczą także Ciebie. Odrzuca Cię wszelkiego rodzaju przemoc i okrucieństwo Unikanie przemocy to dość powszechna cecha, ale dla osób bardzo wrażliwych widzenie lub słyszenie o okrucieństwie może być wyjątkowo niepokojące. Osoby wysoko wrażliwe często nie są w stanie spokojnie oglądać przerażających, krwawych lub brutalnych filmów. Podobnie, mogą nie być w stanie znieść wiadomości o okrucieństwie wobec zwierząt lub innych brutalnych czynach. Bywasz emocjonalnie wyczerpany uczuciami innych ludzi Chociaż wysoce wrażliwi ludzie niekoniecznie mają także wysoki poziom empatii, to jednak mają pewną tendencję do „wchłaniania” emocji innych ludzi. Dzieje się tak, ponieważ bardzo wrażliwi ludzie są bardzo świadomi subtelności – w tym mimiki, mowy ciała i tonu głosu – których inni mogą nie zauważyć. Ponadto, osoby wysoko wrażliwe będą silniej przeżywały przykre historie, z których zwierzyli im się inni. W rezultacie osoby bardzo wrażliwe często cierpią z powodu wyczerpania emocjonalnego. Silniej odczuwasz presję czasu Czy szkolne testy na czas sprawiały, że byłeś bardzo niespokojny – być może do tego stopnia, że ​​nie byłeś w stanie wykonać ich dobrze, jak zwykle? Jako osoba dorosła, gdy masz zbyt wiele rzeczy do zrobienia i nie masz na nie wszystkie wystarczająco dużo czasu, czujesz się bardzo zestresowany? Osoby wysoko wrażliwe są bardziej wrażliwe na stymulację, a presja czasu nie jest tutaj wyjątkiem. Dowiedz się więcej o perfekcjonizmie Potrzebujesz spokoju i odosobnienia Niezależnie od tego, czy jest introwertykiem, czy ekstrawertykiem, osoba wysoko wrażliwa potrzebuje dużo czasu na odpoczynek, najlepiej w samotności. Często pod koniec długiego dnia wycofuje się do cichego pokoju, w celu obniżenia poziomu stymulacji, ukojenia zmysłów i doładowania. Głęboko przetwarzasz myśli Podstawą bycia osobą wysoko wrażliwą jest głębokie przetwarzanie informacji. Oznacza to, że dużo częstsze i głębsze niż u innych ludzi zastanawianie się nad swoimi doświadczeniami. Niestety, oznacza to również, podatność na negatywne przemyślenia, a nawet niemal obsesyjnie odgrywanie w głowie tych samych wydarzeń. Wpływa na Ciebie otoczenie Wysoka wrażliwość to nie tylko emocje i własne doświadczenia – to także większa wrażliwość zmysłowa na wszystkie bodźce z zewnątrz. Osoba o wysokiej wrażliwości jest dużo bardziej czuła na nagłe głośne dźwięki, agresywne migające reklamy, czy wyjątkowo narzucające się zapachy. Taka wrażliwość może nawet przenosić się na to, co nosisz – jak zbyt szorstkie materiały lub uwierająca odzież. Twój wewnętrzny świat jest rozbudowany Ponownie, dzięki głębokiemu przetwarzaniu, osoby z wysoką wrażliwością mają bogaty świat wewnętrzny. Objawia się to poprzez fantazje i skłonność do marzeń – zarówno w okresie dzieciństwa, jak i w dorosłości. Bywasz źle rozumiany Wysoka wrażliwość jest często błędnie rozumiana. Pewnie niejednokrotnie zostałeś określony jako „nieśmiały” lub „wycofany”. Jednak, jak już wiesz, wysoka wrażliwość wcale nie musi iść w parze z nieśmiałością czy introwersją. Silnie przeżywasz konflikty Kiedy w Twoich bliskich związkach pojawia się napięcie lub różnica zdań, głęboko to odczuwasz. Niektóre osoby z wysoką wrażliwością zgłaszają nawet, że podczas konfliktu czują się fizycznie obciążeni. Nawet po rozwiązaniu konfliktu, długo zostaje on w pamięci osoby wrażliwej, a negatywne emocje potrzebują więcej czasu na ujście. Jesteś głęboko poruszony pięknem Wspaniałe potrawy, bogate zapachy, piękne widoki lub poruszające melodie mają na Ciebie głęboki wpływ. Przecież wysoka wrażliwość nie oznacza tylko czułości na to, co złe i nieprzyjemne. Może się okazać, że muzyka lub niektóre dźwięki wprowadzają cię w stan zbliżony do transu lub sposób, w jaki wiatr chwyta liście w jesiennym słońcu, wprawia w zachwyt. Skala Osoby Wysoko Wrażliwej Poniżej możesz podejrzeć jak wygląda kwestionariusz, służący do identyfikowania osób z wysoką wrażliwością, opracowany przez Elain i Arta Aronów. Podczas wypełniania kwestionariusza każda pozycja powinna być oceniona na skali od 1 (wcale) do 7 (zdecydowanie tak). Czy łatwo przytłaczają Cię silne bodźce sensoryczne?Czy jesteś wyczulony na subtelności w swoim otoczeniu?Masz wrażenie, że nastroje innych ludzi wpływają na Ciebie?Czy jesteś bardziej niż inni wrażliwy na ból?Czy odczuwasz czasem potrzebę wycofania się do miejsca, w którym możesz mieć trochę prywatności i uwolnić się od stymulacji?Jesteś szczególnie wrażliwy na działanie kofeiny?Czy łatwo Cię przytłaczają takie rzeczy jak jasne światła, mocne zapachy, lub nagłe dźwięki?Prowadzisz bogate, złożone życie wewnętrzne?Przeszkadzają Ci głośne dźwięki?Czy głęboko porusza Cię muzyka lub inna forma sztuki?Czy masz czasem tak zszargane nerwy, że po prostu musisz się „wyłączyć”?Jesteś sumienny?Łatwo Cię wystraszyć?Czy denerwujesz się, gdy masz dużo do zrobienia w krótkim czasie?Kiedy ludzie czują się niekomfortowo w jakiejś przestrzeni, czy zazwyczaj wiesz, co zrobić, aby było wygodniej (np. zmiana oświetlenia lub miejsca siedzenia)?Czy denerwujesz się, gdy ludzie próbują zmusić Cię do zrobienia zbyt wielu rzeczy naraz?Starasz się unikać błędów lub zapominania o rzeczach?Czy starasz się unikać brutalnych filmów i programów?Czy czujesz się nieprzyjemnie pobudzony, gdy wokół ciebie dużo się dzieje?Bycie głodnym wywołuje w Tobie silną reakcję, zaburzając koncentrację lub nastrój? Czy zmiany w Twoim życiu mają na Ciebie silny wpływ?Czy dostrzegasz i lubisz delikatne zapachy, smaki, dźwięki?Czujesz się nieprzyjemnie, gdy dzieje się zbyt dużo na raz?Czy starasz się unikać przykrych lub przytłaczających sytuacji?Czy przeszkadzają Ci intensywne bodźce, takie jak głośne dźwięki?Kiedy musisz rywalizować lub być obserwowanym podczas wykonywania zadania, czy stajesz się tak zdenerwowany, że radzisz sobie gorzej?Czy kiedy byłeś dzieckiem, dorośli postrzegali Cię jako osobę nieśmiałą? Czy moje dziecko ma wysoki poziom wrażliwości? Dzieci przejawiają wysoką wrażliwość nieco inaczej niż dorośli. Aby sprawdzić, czy Twoje dziecko może być Osobą Wysoko Wrażliwą, zapoznaj się z poniższą listą objawów. Czy Twoje dziecko: łatwo wystraszyć?skarży się na drapanie ubrań, szwy w skarpetkach lub ocieranie metki o skórę?zazwyczaj nie lubi niespodzianek?uczy się lepiej za pomocą łagodnego korygowania niż surowego karania?wydaje się czytać w Twoich myślach?używa poważnych słów, jak na swój wiek?wyczuwa najmniejszy nietypowy zapach?ma inteligentne poczucie humoru?wydaje się bardzo intuicyjne?ma trudności z zaśnięciem po ekscytującym dniu?nie radzi sobie dobrze z dużymi zmianami?chce zmienić ubranie, jak tylko jest trochę mokre lub brudne?zadaje wiele pytań?jest perfekcjonistą?jest wrażliwe na cierpienie innych?preferuje cichą zabawę?zadaje głębokie, pobudzające do myślenia pytania?jest bardzo wrażliwe na ból?jest rozproszone i niespokojne w hałaśliwych miejscach?zauważa subtelności (coś, co zostało przeniesione, zmiana w wyglądzie jakiejś osoby itp.)?rozważa bezpieczeństwo swoich zabaw?działa najlepiej, gdy nie ma wokół obcych osób?głęboko przeżywa to, co mu się przydarza? Skala Becka – zdiagnozuj depresję Życie z wysoką wrażliwością Bycie bardzo wrażliwą osobą może wiązać się z wieloma wyzwaniami. Osoby takie mogą mieć trudności z przystosowaniem się do nowych okoliczności, wykazywać nadmierne reakcje emocjonalne w sytuacjach społecznych i mogą czuć się niekomfortowo tylko ze względu na światło, dźwięk lub inne odczucia (których inni mogą nawet nie zauważać). Z drugiej strony, Osoby Wysoko Wrażliwe mają naturalną skłonność do tworzenia głębokich więzi z innymi, mają ekscytujące życie wewnętrzne oraz znajdują wielką przyjemność w sztuce, muzyce i kontaktach międzyludzkich. Jak wszystkie cechy, bycie bardzo wrażliwym ma swoje plusy i minusy. Przy odpowiednim wsparciu i zaakceptowaniu własnych mocnych i słabych stron, osoby o wysokiej wrażliwości mogą stworzyć środowiska, które będzie sprzyjało ich rozwojowi. Jak radzić sobie ze stresem jako Osoba Wysoko Wrażliwa? Samoopieka ma kluczowe znaczenie, szczególnie w sytuacjach stresowych. Wystarczająca ilość snu, zdrowa dieta, ograniczenie kofeiny i alkoholu oraz planowanie czasu na relaks to podstawowe, ale bardzo skuteczne strategie. Jest to szczególnie istotne w życiu osoby z wysoką wrażliwością, ponieważ włączenie powyższych zasad do codziennego życia pozwala na ogólne obniżenie poziomu stresu. Dzięki większemu spokojowi na co dzień, łatwiej też będzie się zmierzyć z niespodziewanymi wydarzeniami. Praca dla osób wysoko wrażliwych Oczywiście osoby o wysokiej wrażliwości nie są jedynymi, którzy stresują się znalezieniem odpowiedniej pracy. Jednak osoby wysoko wrażliwe mogą napotykać przeszkody, których nie ma wielu innych pracowników. Częścią bycia wysoko wrażliwym jest to, że masz skłonność do poczucia przytłoczenia, stresu spowodowanego terminami i innymi stresorami (nawet takimi, jak osobowość innych pracowników). Jednak istnieją ścieżki kariery, które bardzo dobrze sprawdzają się wśród najwrażliwszych – zwłaszcza jeśli znają swoje mocne strony. Według Kelly O’Laughlin, autorki książki A Highly Sensitive Person’s Life, istnieją czerwone flagi, których możesz nauczyć się unikać poszukując odpowiedniego miejsca pracy. Zawierają: zawody, które koncentrują się głównie na sprzedaży lub na liczbach, zwłaszcza jeśli nie odnoszą się bezpośrednio do twoich osobistych wartości,zawody, które z natury będą zawierały wiele konfrontacji (takich jak negocjacje),praca, w której środowisko pracy wydaje się być głośne i chaotyczne,praca, w której cały czas pracuje się z innymi ludźmi,każda praca, w której zauważalne jest niesprzyjające, toksyczne środowisko i kultura pracy. Biorąc pod uwagę charakterystyczne cechy wynikające z wysokiej wrażliwości, takie jak przykładanie wagi do szczegółów, myślenie przed działaniem i zauważanie stanów emocjonalnych innych osób, ciekawymi ścieżkami kariery dla osób wysoko wrażliwych wydają się: zawody opiekuńcze, takie jak pielęgniarka, fizjoterapeuta, opiekun dzieci lub osób starszych – w których można wykorzystać skłonność do “dostrajania się” do emocji innych,zawody kreatywne, takie jak grafik, filmowiec, pisarz – w których dużo ważniejsze niż tempo jest jakoś wykonania pracy,kariera naukowa, w której można całkowicie poświęcić się wybranej dziedzinie i “zaszywać się” zgłębiając jej tajniki,wolne zawody, które można wykonywać na zasadzie freelancingu – na własnych zasadach i często w zaciszu własnego domu,właściciel firmy – czasem osoby wysoko wrażliwe decydują się na otworzenie własnego biznesu, w którym to one ustalają zasady i kulturę pracy. Najlepsze techniki i ćwiczenia relaksacyjne Mój bliski jest osobą wysoko wrażliwą – jak postępować? Jeśli ktoś, kogo znasz, jest bardzo wrażliwy, pierwszym i najważniejszym krokiem jest akceptacja tego, że jest to część jego temperamentu i prawdopodobnie to się już nie zmieni. Pamiętając o tym, jak inne odczucia może mieć osoba wysoko wrażliwa, warto podchodzić z wyrozumiałością do potencjalnych wybuchów emocji lub wyczerpania emocjonalnego. Warto takiej osobie zapewnić czas i przestrzeń do samotnego odpoczynku, zachęcić do dbania o siebie i wspólnie poszukiwać korzyści z jej wrażliwości. Warto zwrócić szczególną uwagę na chłopców i mężczyzn o zwiększonej wrażliwości. Ich problemem może być narzucona przez kulturę rola „silnego i męskiego”, przez co mogą swoją wrażliwość skrywać, a w ukryciu cierpieć jeszcze bardziej. W żadnym wypadku nie należy obwiniać chłopców i mężczyzn za to, że są „zbyt” wrażliwi i że tak „mężczyźnie nie wypada”, ponieważ jest to po prostu część ich osobowości. Jak zadbać o dziecko z wysoką wrażliwością? Jeżeli odkryjesz, że Twoje dziecko ma wysoki poziom wrażliwości, to warto wziąć pod uwagę jego specyficzne cechy. Podobnie jak z wyżej wymienionymi radami wobec osób dorosłych – warto stworzyć dziecku „cichy czas” (na przykład przed snem), aby mogło rozładować napięcie z całego dnia. Warto także nauczyć dziecko nazywać swoje emocje. Prawdopodobnie na co dzień będziesz mierzyć się z dużą ich liczbą, więc nauka odpowiedniego słownictwa ułatwi Wam komunikację. Najważniejsze jednak jest zaakceptowanie ich wrażliwości – oraz nauczenie dziecka, aby ono także swoją wrażliwość akceptowało. Oboje powinniście wiedzieć, że wrażliwość nie ma nic wspólnego ze słabością. Przydatne także będzie pracowanie od najmłodszych lat nad silną samooceną i asertywnością. Jak możesz sobie pomóc Podsumowanie Wysoka wrażliwość to nie zaburzenie oraz nie wada – to po prostu jedna z cech, jaką może się charakteryzować człowiek. Podobnie jak większość rzeczy, ma ona swoje wady i zalety. Osoba o wysokiej wrażliwości jest bardziej czuła na wszelkie doświadczenia – zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Może przez to być narażona na silniejszy stres, wyczerpanie emocjonalne i może reagować w sposób intensywniejszy niż inni ludzie. Oczywiście duża wrażliwość ma też swoje plusy – zazwyczaj ułatwia nawiązywanie zażyłych relacji, pomaga dostrzec subtelne piękno i cieszyć się rzeczami, których inni nawet nie zauważają. Źródła Aron, E. N., & Aron, A. (1997). Highly Sensitive Person Scale (HSPS), APA E. N., Wysoko wrażliwi, Wydawnictwo Feeria, Łódź 2017Aron, E. N. (2017). Wysoko wrażliwe dziecko. Jak je zrozumieć i pomóc mu żyć w przytłaczającym M., Mailloux, J., & Erchull, M. J. (2008). The relationships between sensory processing sensitivity, alexithymia, autism, depression, and anxiety. Personality and individual differences, 45(3), Lionetti, Arthur Aron, Elaine N. Aron, G. Leonard Burns, Jadzia Jagiellowicz & Michael Pluess; Dandelions, tulips and orchids: evidence for the existence of low-sensitive, medium-sensitive and high-sensitive individuals; Translational Psychiatry volume 8, Article number: 24 (2018)Sadowski, S., Buglewicz, E., & Nastaj, J. 7. Wysoko wrażliwe dziecko jako wyzwanie dla wychowawcy. Humanistyka i Nauki Społeczne, Grant. (2006). The Highly Sensitive Person: Stress and physical symptom reports. Personality and Individual Differences. 40. 1433-1440. Kathy & McCabe, Scott & Woody, Erik. (2006). A psychometric evaluation of the Highly Sensitive Person Scale: The components of sensory-processing sensitivity and their relation to the BIS/BAS and “Big Five”. Personality and Individual Differences. 40. 1269-1279. B. P., Aron, E. N., Aron, A., Sangster, M. D., Collins, N., & Brown, L. L. (2014). The highly sensitive brain: an fMRI study of sensory processing sensitivity and response to others’ emotions. Brain and behavior, 4(4), 580–594. Liss, M., Mailloux, J., & Erchull, M. J. (2008). The relationships between sensory processing sensitivity, alexithymia, autism, depression, and anxiety. Personality and individual differences, 45(3), K., A Highly Sensitive Person’s Life: Stories & Advice for Those Who Experience the World Intensely, CreateSpace Independent Publishing Platform, 2015 Polecane artykuły Twoje dziecko jest nadwrażliwe, możesz opisać je jako nieśmiałe albo emocjonalne lub lękowe? A być może najlepiej opisuje je psycholog Elaine Aron? „Osoby wysoko wrażliwe wszystko przetwarzają głębiej. Szukają relacji pomiędzy wszystkim, co postrzegają, przeszłymi doświadczeniami lub analogicznymi obiektami. Robią to niezależnie od tego, czy zdają sobie z tego sprawę, czy nie.” Naukowcy przez długi czas zastanawiali się, czy to, że niektóre osoby są bardziej wrażliwe niż inne wiąże się z genami czy ze środowiskiem. Wygląda, że najnowsze badanie przeprowadzone w Queen Mary University of London i Kings College London pozwala odpowiedzieć na to pytanie. Michael Pluess, profesor psychologii rozwoju na Queen Mary University of London i kierownik badania, powiedział: „Wrażliwość, jako podstawowa ludzka cecha jest czymś, co łączy nas wszystkich. Ale różnimy się tym, jak wpływają na nas nasze doświadczenia. Naukowcy zawsze uważali, że istnieje genetyczna podstawa wrażliwości, ale po raz pierwszy byliśmy w stanie oszacować, w jakim stopniu jest ona przekazywana genetycznie”. Przebadano 2800 siedemnastoletnich bliźniąt (w tym około 1000 jednojajowych), aby zobaczyć, jak silnie wpłynęły na nie pozytywne lub negatywne doświadczenia. Celem było sprawdzenie, jak wiele różnic we wrażliwości można wyjaśnić czynnikami genetycznymi, a ile związanych jest ze środowiskiem lub wychowaniem. Z badań jasno wynika, że w 47 procentach nasz stopień wrażliwości jest uwarunkowany genetycznie, a 53 procent mają na niego wpływ czynniki środowiskowe. Dr Elham Assary, współbadacz powiedział: „Jeśli dziecko jest bardziej wrażliwe na negatywne doświadczenia, może się zdarzyć, że łatwiej będzie się stresować i odczuwać lęk w trudnych sytuacjach. Z drugiej strony, jeśli dziecko jest bardziej wrażliwe na pozytywne doświadczenia, może być tak, że będzie czerpać większe korzyści z interwencji psychologicznych w szkole”. Profesor Pluess uważa, że odkrycia mogą pomóc nam w zrozumieniu i radzeniu sobie z wrażliwością w nas samych i innych. „Ponieważ teraz wiemy, że wrażliwość wynika zarówno z biologii, jak i środowiska, ważne jest, aby ludzie uznawali ją za ważną część tego, kim są i uważali ją za siłę, nie tylko jako słabość”. Co to jest wrażliwość emocjonalna? Wrażliwość emocjonalna oznacza łatwość lub trudność, z jaką twoje dziecko reaguje emocjonalnie na różne sytuacje. Stopień wrażliwości emocjonalnej jest nieodłączną częścią jego temperamentu. Niektóre dzieci są bardzo wyczulone na własne uczucia i bardzo głęboko odczuwają różne rzeczy. Ale są też dzieci, które bardzo silnie dostrajają się do emocji otoczenia. Wszystkie są pełne empatii i troski. Często zadają wnikliwe pytania i mają analityczny oraz kreatywny umysł. Jednocześnie świat „czują” o wiele mocniej. Bardzo wrażliwe dzieciwykrywają subtelne zapachy, zauważają mnóstwo szczegółów, niektóre potrawy wydają się im zbyt aromatyczne, a ubrania zbyt szorstkie. Nawet kiedy są szczęśliwe, mogą nie chcieć brać udziału w zajęciach grupowych, odmawiać wyjazdu na kolonie i występów w szkole. Często przejmują emocje ludzi wokół nich i szybko mogą czuć się przemęczone ilością bodźców, na które ich koledzy nie zwróciliby uwagi. Dlatego też są podatne na nagłe napady złości lub załamania emocjonalne. Najczęściej w takich sytuacjach dostają etykietę „nieśmiałych”, „dziwnych”, „przewrażliwionych” lub „nieelastycznych”. Co musisz wiedzieć o wysoko wrażliwych dzieciach? Psychoterapeutka i badaczka wysokiej wrażliwości Elaine Aron sugeruje, że osoby wysoko wrażliwe mają 4 współwystępujące cechy: głębokie przetwarzanie, łatwość ulegania przestymulowaniu, reaktywność emocjonalną połączoną z dużą empatią, wyczulenie na subtelne bodźce. Jak manifestuje się głębokie przetwarzanie u dziecka? Często o takich dzieciach myślimy jako o refleksyjnych, analitycznych, nad wiek rozwiniętych. To one zadają głębokie pytania, używają bogatego słownictwa, dzielą się zaskakującymi spostrzeżeniami, a ich poczucie humoru jest błyskotliwe. Jednocześnie podejmowanie decyzji sprawia im trudność, bo rozważają zbyt wiele możliwości. Również wchodzenie w nowe sytuacje i poznawanie osób często wywołują w nich dyskomfort, ponieważ potrzebują czasu, żeby się przyjrzeć i ocenić, czy są gotowe na nowe relacje. Łatwość ulegania przestymulowaniu związana jest z tym, że twoje dziecko dużo silniej doświadcza bodźców zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. A ponieważ dzieci są na etapie intensywnej obserwacji, przetwarzania informacji i nauki, to nawet te mniej wrażliwe czasem bywają zmęczone i zestresowane. U dzieci wysoko wrażliwych przebodźcowanie następuje szybciej, bo dużo głębiej i szczerzej analizują każdą sytuację. W efekcie dochodzi do załamań emocjonalnych, które manifestują się w różny sposób: bezsennością, płaczem, nadmiernym pobudzeniem, wycofaniem. W 2012 roku psycholog i terapeutka systemowa Friederike Gerstenberg przeprowadziła badanie, w którym porównała reakcje osób wrażliwych i niewrażliwych podczas wykonywania trudnego zadania percepcyjnego. I chociaż osoby wrażliwe wykonały pracę dokładnie i szybciej, to po zakończeniu były nieporównanie bardziej zestresowane niż reszta uczestników. źródło Kolejną cechą, którą możesz zaobserwować jest reaktywność emocjonalna połączona z dużą empatią. Takie dzieci chciałyby przytulić cały świat. Rozpaczają nad cierpieniem zwierząt, przeżywają, kiedy widzą, że coś nam dolega, potrafią nagle wybuchnąć płaczem, dbają o uczucia innych ludzi, przeżywają swoje błędy i oceniają się krytycznie. Z badań wiemy, że silnie reagują zarówno na pozytywne, jak i negatywne doświadczenia. Jest to związane nie tylko z głębokim przetwarzaniem, ale również z ich wyczuleniem na subtelne bodźce. Wrażliwe dziecko zauważa nawet drobne zmiany w otoczeniu, wyczulone jest też na ton głosu, gestykulację. Jako pierwsze poczuje „dziwne zapachy”, usłyszy najcichsze dźwięki. Wyprawa do kina może je przerażać ze względu na głośność i dużą liczbę osób, czasem nawet dźwięk wodospadu może powodować u niego niepokój. Jak możesz pomóc wysoko wrażliwemu dziecku? W 1995 roku profesor pediatrii i psychiatrii W. Thomas Boyce i jego współpracownicy przeprowadzili badanie, które pokazało, że dzieci wysoko wrażliwe, jeśli są wychowywane w stresującym środowisku, dużo częściej chorują i doznają urazów. Natomiast jeśli środowisko domowe jest stabilne i przewidywalne, doznają urazów rzadziej niż ich rówieśnicy. Boyce wysoko reaktywne dzieci nazywa orchideami, które potrzebują dbałości, by móc pięknie rozkwitnąć, dzieci niereaktywne nazywa mleczami, które potrafią się cudownie rozwijać w każdych warunkach i radzić sobie ze wszystkimi niedogodnościami. Profesor Boyce sugeruje, że od naszej postawy zależy, czy wrażliwość dziecka stanie się problemem czy potencjałem, który można wykorzystać, żeby rozkwitł. Pierwsze, co możemy zrobić to zaakceptować temperament dziecka. Pamiętać też, że ono szczególnie potrzebuje rutyny i przewidywalności oraz poczucia, że jest kochane bezwarunkowo. Jest jeszcze jedna ważna rzecz, o której mówi lekarz: „Myślę, że jest to prawdopodobnie najtrudniejsze zadanie rodzicielskie w wychowywaniu dziecka-orchidei. Rodzice muszą balansować na bardzo cienkiej linii, z jednej strony nie doprowadzając do sytuacji, które naprawdę przytłaczają dziecko i wywołują w nim wielki lęk, a z drugiej strony nie chroniąc ich całkowicie przed doświadczeniami, które nauczą je opanować tego rodzaju przerażające sytuacje”. Czyli co konkretnie możesz zrobić, żeby wesprzeć swoje wysoko wrażliwe dziecko? Zrozum, że wrażliwość emocjonalna jest częścią wrodzonego temperamentu twoich dzieci. Unikaj negatywnych etykiet. Nie mów dziecku, że jest beksą, histerykiem, samolubem, egoistą itd. Zamiast tego pozytywnych słów, takich jak „bardziej wrażliwy”, „czuły”, „empatyczny”. Zacznij myśleć o wrażliwości swojego dziecka jak o szczególnym darze, możliwości, potencjale. Staraj się zrozumieć intensywne reakcje i zachowania, które mogą wydawać ci się trudne. Nie zawstydzaj dziecka za to, kim jest. Naucz dziecko i siebie nazywania emocji tak, żeby potrafiło opowiadać i odpowiednio wyrażać swoje uczucia. Codzienne sytuacje, oglądanie filmu, wspólne czytanie książki lub spacer mogą być świetną okazją do dzielenia się swoimi uczuciami i pomaganiu dziecku w rozpoznawaniu własnych uczuć i reakcji. Przypatrz się sobie i sprawdź, w jaki sposób możesz dopasować się do potrzeb swojego dziecka i opracuj strategie, które pomogą wam we wzajemnym zrozumieniu. Jeśli masz więcej niż jedno dziecko, nie porównuj. Sprawdź również potrzeby każdego z nich. Może być tak, że np. twoje żarty dla jednego z nich będą świetną zabawą, a dla wysoko reaktywnego czymś, co sprawi mu przykrość. Wrażliwe dzieci potrzebują dużej zachęty. Doceniaj starania, nawet jeśli nie od razu kończą się sukcesem. Tylko upewnij się, że to zasłużona pochwała. Dzieci chwalone bez względu na to, co robią, często mają niższą samoocenę niż te, które są chwalone za konkretne działania. Upewnij dziecko, że wszystkie emocje są w porządku. Nie ma dobrych i złych. Każda z nich jest po prostu informacją. Złość pokazuje, że jakieś nasze granice zostały przekroczone, lęk podpowiada, że może nie czujemy się dostatecznie silni, odważni, itd. Kiedy dziecko nauczy się rozpoznawać i nazywać emocje, można mu będzie podsuwać odpowiednie narzędzia, które pozwolą przekształcać je na konstruktywne zachowania. Uszanuj potrzebę wyciszenia. Jak wiesz dzieci wysoko reaktywne dużo szybciej reagują i się wzbudzają oraz wypalają emocjonalnie. Dlatego jeśli widzisz, ze potrzebują odpoczynku, pobycia samotnie – pozwól na to. Pozwól dziecku mówić nie. Zobacz jak często my dorośli dajemy sobie prawo do mówienia „nie” i jak rzadko udzielamy go dzieciom. Oczywiście są sytuacje, gdzie bez wątpienia powinniśmy mieć decydujący głos, jednak jeśli dziecko mówi, że nie chce pójść na urodziny do kolegi, nie podziela naszego entuzjazmu, żeby wyjechać na obóz czy wystąpić w przedstawieniu, to po prostu uznaj jego potrzebę. Bądź cierpliwa/y. Pamiętaj, że twoje dziecko wnikliwie przetwarza informacje, dlatego potrzebuje więcej czasu, żeby odnieść się do propozycji czy sytuacji. Głęboko się nad nimi zastanawiając, analizując problem pod wieloma różnymi kątami i łącząc je z większym obrazem. Nie zapominaj mówić dziecku, że „świat potrzebuje wyjątkowych ludzi, takich jak ty”. Przecież zapewne nie masz wątpliwości, że empatia, słuchanie i zrozumienie to wspaniałe cechy, a wrażliwe dzieci mogą być również wyjątkowo analityczne i kreatywne. Dlatego upewnij dziecko, że chociaż jego temperament może dla niego być wyzwaniem, to jego wrażliwość jest prawdziwym darem. Ostatnio pobierane Znajdź dla siebie "(...) Termin wysoko wrażliwe dziecko został stworzony przez Elaine Aron, psychoterapeutkę, i jest szczegółowo opisany w jej książce „Wysoko wrażliwe dziecko”. Według autorki od piętnastu do dwudziestu procent dzieci stanowią dzieci wysoko wrażliwe. Urodziły się one ze specyficznym typem układu nerwowego – bardzo czułym i szybko reagującym. To niesie za sobą zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje. Dzieci te wykazują szereg korzystnych adaptacyjnie cech – często odznaczają się kreatywnością, intuicją, mądrością i umiejętnością współodczuwania, ale jednocześnie niezwykle łatwo je przestymulować, przytłoczyć nadmiarem bodźców, mniej lub bardziej nagłymi zmianami, krytyką bądź problemami innych ludzi. (...)"